Museo Archeologico Nazionale di Reggio Calabria – znane jako MArRC – to jedno z najważniejszych muzeów archeologicznych we Włoszech i najistotniejsza kolekcja zabytków Magna Graecia na świecie. To tutaj, w klimatyzowanej sali na parterze, stoją słynne Brązy z Riace – dwa monumentalne posągi greckich wojowników z V wieku p.n.e., uznawane za arcydzieła rzeźby antycznej. Ekspozycja prowadzi przez tysiąclecia historii południowych Włoch, od najstarszego osadnictwa po greckie kolonie i okres rzymski.
Kolekcja obejmuje zabytki od epoki prehistorycznej po czasy rzymskie, a budynek sam w sobie – modernistyczny Palazzo Piacentini z pierwszej połowy XX wieku – jest jednym z najciekawszych przykładów muzealnej architektury racjonalistycznej w Europie.
Spis treści
Historia
Muzeum zawdzięcza swoje istnienie Paolowi Orsiemu, wybitnemu archeologowi z Trydentu, który od końca XIX wieku prowadził systematyczne wykopaliska w Kalabrii i na Sycylii. To Orsi zgromadził rdzeń kolekcji i przekonał władze o konieczności stworzenia godnej siedziby dla skarbów Magna Graecia.
Korzenie muzeum sięgają Museo Civico di Reggio Calabria, zainaugurowanego w 1882 roku. Obecny Museo Archeologico Nazionale w Palazzo Piacentini otwarto częściowo w 1954 roku, a oficjalnie zainaugurowano w 1959 roku. Obecny gmach Palazzo Piacentini wzniesiono w latach 1932–1941, a po zamknięciu muzeum na dużą modernizację po 2009 roku kolejne części ekspozycji wracały etapami. Same Brązy z Riace ponownie udostępniono publiczności w grudniu 2013 roku, a następne przestrzenie otwierano sukcesywnie w kolejnych latach.
Projekt budynku powierzono Marcello Piacentiniemu – jednemu z najważniejszych włoskich architektów pierwszej połowy XX wieku, związanemu m.in. z realizacjami publicznymi i urbanistycznymi w Rzymie oraz projektem Palazzo delle Corporazioni przy via Veneto. Piacentini zaprojektował monumentalną bryłę w stylu racjonalistycznym, harmonijnie wpisaną w tkankę odbudowywanego po trzęsieniu ziemi z 1908 roku miasta. Palazzo Piacentini to symetryczny, reprezentacyjny gmach projektowany od początku z myślą o funkcji muzealnej. Stoi na osi Piazza De Nava i do dziś pozostaje jednym z najbardziej rozpoznawalnych publicznych budynków Reggio Calabria z okresu międzywojennego.
Palazzo Piacentini wznosi się przy Piazza De Nava, w samym centrum historycznym Reggio. Podczas budowy odkryto pod budynkiem pozostałości nekropolii hellenistycznej, które udostępniono zwiedzającym na poziomie E.
Obejrzyj w YouTube
Co zobaczyć
Ekspozycja stała rozłożona jest na kilku poziomach, które zwiedzający pokonują w logicznej kolejności chronologiczno-tematycznej:
Poziom A – Prehistoria i Protohistoria. Narzędzia kamienne, ceramika i przedmioty z epoki brązu i żelaza, dokumentujące najstarsze osadnictwo w Kalabrii. Tu zaczyna się podróż w czasie od paleolitu po próg cywilizacji greckiej.
Poziom B – Miasta i sanktuaria Magna Graecia. Ceramika, wota, brązy i elementy architektoniczne z wielkich greckich kolonii: Lokroi Epizefiroi, Krotonu, Sybaris, Hipponion (Vibo Valentia) i Locri. Pośród eksponatów wyróżniają się terakotowe pinakes z Locri – reliefy przedstawiające mit o Persefonie, unikalne w skali świata.
Pinakes z Locri to niewielkie terakotowe tabliczki wotywne, składane głównie w sanktuarium Persefony w Locri Epizefiri i datowane przede wszystkim na V wiek p.n.e. Pokazują sceny związane z Persefoną/Korą, Hadesem, małżeństwem i przejściem panny młodej do nowego statusu, dlatego uchodzą za jeden z najważniejszych zespołów ikonografii religijnej Wielkiej Grecji.
Poziom C – Nekropolie i życie codzienne. Wyposażenie grobowe, biżuteria, naczynia i militaria. Kolekcja pochodzi m.in. z wykopalisk w Sybaris, Krotonie, Hipponion i Kaulonii. Ten poziom ukazuje życie „zwykłych” mieszkańców Magna Graecia – od wojowników po rzemieślników i kupców.
Poziom D – Reggio i Brązy z Riace. Historia samego Reggio Calabria, od greckiego Rhegion po czasy rzymskie. Tutaj, w specjalnie zaprojektowanej sali z kontrolowaną temperaturą i wilgotnością, stoją Brązy z Riace. W tej części prezentowane są także zabytki z reliktu Porticello, m.in. Testa di Basilea oraz Testa del Filosofo – rzadkie przykłady antycznej rzeźby brązowej. Dostęp do Sali Brązów z Riace i Porticello jest limitowany ze względów konserwatorskich. Wejście odbywa się po przejściu przez specjalne przestrzenie filtrujące, a zwiedzający powinni stosować się do poleceń obsługi sali.
Brązy z Riace odkrył 16 sierpnia 1972 roku Stefano Mariottini u wybrzeży Riace Marina w Morzu Jońskim. Posąg A datuje się na około 460–450 p.n.e., a posąg B na około 430–420 p.n.e.; oba mają około 2 metrów wysokości i należą do najlepiej zachowanych pełnowymiarowych greckich brązów klasycznych na świecie. Zachowały się w nich nawet inkrustacje z miedzi, srebra i kalcytu, co dobrze pokazuje kunszt antycznych twórców.
Poziom E – wystawy czasowe, lapidarium i nekropolia hellenistyczna. Na poziomie półpodziemnym prezentowane są wystawy czasowe, lapidarium oraz część nekropolii odkrytej w 1932 roku podczas budowy muzeum; groby datuje się na IV–II wiek p.n.e. Na poziomie E znajduje się około stu grobów nekropolii hellenistycznej z IV–II w. p.n.e. Oficjalna strona informuje, że obsługą zwiedzania nekropolii zajmują się wolontariusze Touring Club Italiano w środy, piątki, soboty i niedziele rano oraz w pierwszą niedzielę miesiąca także po południu.
Na wizytę w muzeum dobrze zarezerwować minimum 2–3 godziny, szczególnie jeśli chcesz spokojnie przejść przez wszystkie poziomy i wrócić do najważniejszych gablot. Audioguide dostępny jest w kilku językach, w tym po angielsku i włosku.
Informacje praktyczne
Adres: Piazza De Nava 26, 89123 Reggio Calabria
Godziny otwarcia: muzeum jest otwarte od wtorku do niedzieli w godz. 9:00–20:00; ostatnie wejście o 19:30; w poniedziałki muzeum jest zamknięte
Bilety: taryfy obowiązujące od 1 lipca 2024 r. to: bilet zwykły 10 €, ulgowy dla osób 18–25 lat 2 €, MArRC SLIM od godz. 18:00 – 5 €, MArRC PLUS 13 € przy płatnych wystawach czasowych; bezpłatnie wchodzą m.in. osoby poniżej 18 lat
Strona www: museoarcheologicoreggiocalabria.cultura.gov.it
Dojazd: muzeum znajduje się przy Piazza Giuseppe De Nava, kilka minut pieszo od Lungomare Falcomatà; najbliższa stacja kolejowa to Reggio Calabria Lido, około 2 minuty pieszo od muzeum; z Reggio di Calabria Centrale dojście zajmuje zwykle 20–25 minut pieszo albo krótki dojazd komunikacją lub taksówką, a z Corso Garibaldi dochodzi się tu w kilka minut. Z lotniska do muzeum można dojechać autobusami linii 27, 28, 113, 115, 118, 119 i 122. Ze stacji Reggio Calabria Centrale w pobliże muzeum kursują m.in. linie 5, 6, 7, 10, 11, 14, 17, 18, 103, 107, 115, 119, 121, 122, 123 i 124.
W ramach inicjatywy Domenica al Museo często obowiązuje bezpłatny wstęp w pierwszą niedzielę miesiąca, ale tę informację najlepiej potwierdzić przed przyjazdem na oficjalnej stronie. Jeśli chcesz zobaczyć nie tylko salę Brązów z Riace, ale też główne galerie, dobrze być na miejscu co najmniej 60–90 minut przed zamknięciem.
Najczęściej zadawane pytania
Ile czasu potrzebuję na zwiedzenie muzeum?
Na pełne zwiedzenie wszystkich czterech poziomów ekspozycji stałej warto zarezerwować 2–3 godziny. Jeśli interesują cię głównie Brązy z Riace, możesz udać się bezpośrednio na parter (poziom D), co zajmie około 30–45 minut.
Czy mogę fotografować Brązy z Riace?
Fotografowanie do użytku prywatnego jest zazwyczaj dozwolone bez użycia lampy błyskowej i statywu. Warto jednak zwracać uwagę na oznaczenia, bo przy wystawach czasowych lub w wybranych strefach mogą obowiązywać dodatkowe ograniczenia.
Czy muzeum jest dostępne dla osób z niepełnosprawnościami?
Tak, budynek jest wyposażony w windy i rampy umożliwiające dostęp do wszystkich poziomów ekspozycji. Muzeum posiada również toalety przystosowane dla osób niepełnosprawnych.
Kiedy najlepiej odwiedzić muzeum, aby uniknąć tłumów?
Najlepiej przyjść rano, tuż po otwarciu, albo poza weekendami i dniami bezpłatnego wstępu. W sezonie letnim i weekendy, zwłaszcza w godzinach popołudniowych, muzeum bywa zatłoczone – wtedy rozsądnie kupić bilet online z wyprzedzeniem.
Ostatnia aktualizacja:
